Hoe reis je in Marokko tijdens de Ramadan, en heeft dit een grote invloed op je reis? Mag je bijvoorbeeld nog wel eten en drinken overdag? En wat zijn de regels waar je rekening mee moet houden? Met ramadan op reis naar Marokko, veel reizigers vragen zich af of ze er verstandig aan doen. Reiziger Myrthe bezocht Marokko tijdens de Ramadan en deelt haar ervaringen: in tegenstelling van wat je zou verwachten, gaf het een speciaal tintje aan mijn reis.
‘Je reist wel tijdens de Ramadan’, vertelde Local Hero Abdellatif mij, de lokale reisspecialist in Marokko, toen ik zei dat ik voor de tweede keer naar Marokko wilde reizen. Daar had ik nog niet bij stilgestaan. Ik had eigenlijk geen idee welke invloed de Ramadan op mijn rondreis door Marokko zou hebben. Fijn dat Abdellatif het me vertelde, hij kent de ins & outs en legde duidelijk uit wat ik kon verwachten.
De ramadan is de heilige (negende) maand in de Islamitische kalender. Moslims vasten in deze periode van zonsopkomst tot zonsondergang. Dit betekent dat ze niet eten, drinken, roken of andere dingen doen die het vasten verbreken. De honger doorbreekt de automatische piloot, het gedachteloze consumeren. In die onderbreking ontstaat ruimte voor bezinning, voor geduld en de vraag wat er echt toe doet.
’s Avonds is er de iftar. De maaltijd waarmee het vasten wordt gebroken is meer dan eten: het is samenkomen. Families, vrienden, soms vreemden. Ramadan is ook solidariteit. Want wie zelf honger ervaart, begrijpt honger anders. Vasten helpt om dankbaar te zijn voor wat je hebt, en om meer begrip te krijgen voor mensen die het minder hebben.
Weet je nog niet welke route je voorkeur naar uit gaat in Marokko? Bekijk onze voorbeeldreizen Marokko voor meer inspiratie. Voor specifieke vragen kun je contact opnemen met onze local hero Abdellatif. Hij helpt je graag bij het samenstellen van je rondreis op maat.
De timing van de Ramadan ligt nooit vast. Deze wordt bepaald naar aanleiding van de maancyclus. De ramadan schuift elk jaar zo’n 10 à 11 dagen naar voren. De exacte begindatum hangt af van de waarneming van de nieuwe maan. De komende jaren valt de Ramadan in onze wintermaanden.
Wat je merkt van de Ramadan? Ik vond het in het begin een beetje lastig hoe om te gaan met eten en drinken overdag. Want natuurlijk is het netjes om niet de hele tijd met allerlei ‘lekkers’ over straat te lopen, terwijl de mensen die de Ramadan vieren nog uren moeten wachten. Maar ik merkte al snel dat je daar best eenvoudig mee om kunt gaan. Dat flesje drinken dat je gekocht hebt omdat het zo warm is? Die kun je ook wel even in je tas doen in plaats van in je hand houden terwijl je rondloopt. Ergens wat eten? Geen probleem, zolang je het maar niet te overdreven en opvallend doet. Wanneer je op dat soort dingen let en respect toont naar de lokale bevolking is het prima te doen om te reizen in een land waar ze aan de Ramadan doen.
Ook terrasjes en eettentjes zijn meestal gewoon open. De mensen die hier werken moeten natuurlijk gewoon doorgaan met hun werk, daarom vinden ze het (vaak) niet erg om eten en drinken te serveren aan klanten. Wanneer de klanten niet komen hebben ze ook minder inkomsten. Het voelt soms wel een beetje raar, maar zeker in Marrakesh word je overdag nog steeds het terras op gevraagd. Wanneer je naar een restaurant gaat die wel ’s avonds rond zonsondergang geopend is, houd er dan rekening mee dat je rond dit tijdstip van de dag wat later geholpen wordt.
Ze nemen wel netjes je bestelling op, maar wanneer zij zelf mogen eten zullen ze dat eerst doen. Hier moet je gewoon even geduld voor hebben. En natuurlijk respect hebben voor het feit dat de Ramadan voor hen belangrijk is. Je hebt immers zelf de hele dag kunnen eten en drinken, dus is het echt niet zo’n ramp dat je even tien minuten langer moet wachten voordat er weer iets voor jouw neus staat.
Ja, de winkels zijn open maar vaak wel met gewijzigde tijden. Vaak gaan de winkels pas later open, en sluiten ze bij zonsondergang. Dan kunnen mensen na een lange dag eindelijk weer eten en drinken. Het is echt een feestje voor ze! Vaak openen ze daarna de winkel weer en is deze tot ’s avonds laat geopend. Souks en toeristische plekken blijven meestal wel gewoon geopend.
Wanneer je aan het einde van de Ramadan door Marokko reist, houd er dan rekening mee dat het Suikerfeest (Eid al-Fitr) volgt. Hierdoor zijn flink wat winkels en restaurants één tot twee dagen gesloten. Desondanks is het een van de mooiste momenten om mee te maken als reiziger. Je ziet de mensen in hun mooiste kleren en na het gebed wensen ze elkaar een gezegd feest: Eid Mubarak.
Alhoewel de gehele dag voornamelijk draait om de samenkomst met familie en het eten van lekkernijen, word je als bezoeker hartelijk verwelkomd. Marokkanen staan bekend om hun gastvrijheid. De kans is altijd aanwezig dat je wordt uitgenodigd voor een maaltijd of dat je handen worden versierd met henna.
Last but not least, het is rustig in Marokko gedurende deze tijd van het jaar. Veel toeristen blijven weg, terwijl je eigenlijk met open armen wordt ontvangen. De locals vinden het leuk dat je hen bezoekt in deze voor hun zo speciale periode. Mijn advies? Laat de Ramadan je vooral niet tegenhouden om in deze periode naar Marokko te reizen. Persoonlijk vond ik het juist een hele bijzondere ervaring.
Ook op rondreis naar Marokko? Bekijk een van onze voorbeeld rondreizen Marokko of vraag onze Marokko reisspecialist Abdellatif je te helpen bij het plannen van je maatwerk reis Marokko. Wil je meer weten over de verschillende reisperiodes, lees dan de blog ‘Beste reistijd Marokko’.
Een reis naar de provincie Lampang in het noorden van Thailand, brengt je naar een stukje van het land waar je de gebaande paden achter je laat. Samen met de buurprovincies Nan en Phrae vormt Lampang een gebied vol oude teakhouten koopmanshuizen, paardenkarretjes, eeuwenoude tempels en bergbossen, op nog geen honderd kilometer van het drukke Chiang Mai.
Een orang oetan die zich hoog in de boomtoppen voortbeweegt, het wijdse uitzicht over het Tobameer en de bijzondere architectuur van de Minangkabau. Dichte jungles, groene valleien, een gigantisch kratermeer, een rijke cultuur en tropische stranden. Het Indonesische eiland Sumatra heeft het allemaal.
De vroege ochtend in Hanoi, met de geur van verse Phở die je tegemoet komt, scooters die voorbij razen en locals die de dag beginnen met tai chi rondom het Hoan Kiem Lake. Niet ver van Hanoi, bevindt zich een andere wereld. Een wereld met uitgestrekte groene rijstterrassen tegen de hellingen van bergen, een baai met…