Het andere Bangkok – ben je hier al geweest?

21 meter schommel

Aan het grote stadhuisplein, waar Bangkokianen ’s avonds sporten, met hun kinderen spelen en ontspannen, zien we een enorme hoge rode structuur. Hij lijkt nog het meest op een torii, de toegangspoort van Japanse Shinto-tempels. Maar die zijn geen eenentwintig meter hoog, en dit is ook niet de entree van de mooie Wat Suthat-tempel pal daarachter..

Dit is Giant Swing! Koning Rama I liet de oorspronkelijke Reuzeschommel in 1784 bouwen, voor de belangrijke oude Hindoeïstische nieuwjaarceremonies, waarbij Brahmanen schommelend een zak met gouden munten van een hoge pilaar probeerden te pakken. Sinds 1920 staat de van teakhout gemaakte schommel hier, aan een redelijk drukke straat, maar helaas mag niemand meer schommelen. Na een aantal (zelfs dodelijke) ongevallen werd dat in 1935 verboden. Wel jammer, want hoe machtig zou dat zijn, swingen aan een ruim twintig meter hoge schommel?!

Democratisch moeilijke mo(nu)menten

Op een rotonde in de brede Thanon Ratchadamnoen-weg, ongeveer een eeuw geleden als kopie van de Parijse Champs Elysées aangelegd, staat het Democratiemonument. Het moest de Thaise Arc de Triomphe worden, had veldmaarschalk Phibun bedacht, destijds de militaire leider van Thailand. In 1939 gaf hij opdracht voor de bouw, om de mede door hem geleide militaire opstand van 1932 te herdenken, die het land veranderde van een absolute monarchie naar een constitutionele monarchie met een grondwet, democratie en een parlement.

Het kunstwerk heeft iets van de jaren dertig art deco-stijl en van het Russisch realisme. Vier gekromde vleugels van 24 meter hoog – de staatsgreep was op 24 juni – vertegenwoordigen politie, landmacht, marine en luchtmacht, en bewaken een doosachtige structuur in het midden waarin (symbolisch) de grondwet wordt bewaard.

Op de stenen platformen van de vleugels zijn in propagandistische stijl strijdende soldaten uitgehouwen, die een dankbaar volk democratie geven. Dat een militair geleide democratie in Thailand echter nogal moeilijk ligt, zien we een paar honderd meter verderop. Het 14 oktober 1973-monument is veel minder prominent aanwezig, enigszins verscholen langs de stoep.

Een lange aanloop van demonstraties tegen de militaire dictatuur en harde reacties van het leger, leidden op die dag tot een volksopstand onder leiding van universiteitsstudenten. Een half miljoen demonstranten in Bangkok, brandende gebouwen, zevenenzeventig doden, ruim achthonderd gewonden, en een afgetreden militaire regering waren het eindresultaat.

We zien een grijsstenen gebouw met groene planten, Thaise vlaggen, een bronzen vrijheidsbeeld en een bruinmetalen puntige stupa. Een trap lager illustreren tientallen confronterende foto’s de dramatische geschiedenis: soldaten met handgranaten, tanks in de straten, en hoopvolle jonge mensen. Indrukwekkend.

Olifanten voor Brahma

Duizenden auto’s, tientallen tuktuks, chique hotels, bovengrondse metrolijnen, mega shopping malls en een klein straathoekje met honderden offerende gelovigen bij een klein heiligdom. Bij de Erawan Shrine, midden in Bangkoks overweldigende centrum, is het minstens zo druk als op het asfalt en in de betonnen structuren daar direct omheen.

Zo’n zeventig jaar geleden waren er opvallend veel ongelukken bij de bouw van het Erawan Hotel. Volgens de Thai was dat omdat de geesten van het bouwland boos waren. Om hen alsnog gunstig te stemmen, werd een klein geestenhuis opgericht, waarna er geen enkel ongeluk meer gebeurde. Dat wonder lokte steeds meer mensen naar dit tempeltje, hopend dat ook zij geluk en succes zouden krijgen.

Per uur krijgt het goudbedekte kleine beeldje van Phra Phrom, een vierhoofdige verschijning van de Hindoegod Brahma, tegenwoordig enorm veel ananassen, wierook, teakhouten olifantenbeelden die gehuurd kunnen worden voor een korte ceremonie, bloemenslingers, kaarsjes en bankbiljetten geofferd. Een continue stroom van mannen en vrouwen bezorgt de medewerkers van de tempel letterlijk en figuurlijk een dagtaak in het verwerken en verwijderen van alle giften.

Sommige gelovigen heffen even hun handen boven hun hoofd; anderen zijn diep in gebed, soms zelfs bijgestaan door ingehuurde traditionele Thaise dansers in schitterende kostuums met veel goud en muzikanten met drums en xylofoons, om hun devotie en hun verzoek om voorspoed nog meer kracht te geven. De drukte van de Erawan Shrine is fascinerend.

In het onbekende diepe – Chao Praya rivier

Vanaf het water kijk je net iets anders naar Bangkok, en ’s avonds helemaal. De Chao Praya-rivier kronkelt door de stad, onder bruggen door, langs bekende plekken zoals de schitterende Wat Arun-tempel, en naar onbekende stadsdelen.

Een dinercruise op de rivier is spectaculair: het contrast tussen licht (reclames, verlichte bruggen, randen van hoogbouw en jouw boot) en donker (de avondhemel, gesloten kantoorgebouwen en het rivierwater) is prachtig. Het eten is goed, de sfeer is ontspannen, alleen moet je voordat je een boot boekt beslissen of je van karaoke houdt, zoals veel Thai en Chinese en Koreaanse toeristen, of niet….

Overdag kunnen de Chao Praya en haar stad je ook verrassen. Je springt in het diepe en stapt op een riviertaxi waarvan je de bestemming niet kent en daarna stap je met de Thai, op weg naar huis, school, werk of familie, het land weer op bij een willekeurige stenen pier. En je wandelt een wijk in, midden door het gewone Thaise leven. Je komt bij een markt met bekend en onbekend eten en mag (soms met handen en geluiden pratend – is dit varken of kip?) vleesspiesjes uitkiezen die daarna hongeropwekkend lekker ruikend voor je op de gril worden klaargeroosterd, terwijl bosjes zandkleurige longanvruchtjes je vragen om ze te pellen en direct op te eten.

Bekijk wat kleine supermarktjes en winkels verkopen: van huidblekende crèmes en foto’s van het koningshuis tot olielekkende motorblokken, en van stoere Thaise vechtfilmposters tot chips met tom yum-smaak en houten vogelkooitjes.

Bij een wijktempel kan je gewoon naar binnen gaan (wel je schoenen uitdoen bij de ingang), de Boeddhabeelden bewonderen en voor een kleine donatie ook een lotusbloem offeren. En vriendelijk lachen naar de buiten zittende bewoners van met planten en bloemen verfraaide stenen en houten laagbouw-huizen van onbekend Bangkok, mag ook!

Thailand rondreis op maat

Wil jij het echte Thailand ontdekken? Kleinschalig en van de gebaande paden? Bekijk eens onze voorbeeld rondreis Thailand Best Local Experiences. Een authentieke rondreis off the beaten track, waarbij je start in Bangkok en dwars door de Isaan reist. Langs verborgen tempels, weeldige natuur, verrassende ontmoetingen met locals én nauwelijks (westerse) reizigers.

Mark, een Dutch local in Thailand

Over de schrijver:

Mark woont in Thailand, al heel wat jaren. Nu samen met zijn vriendin Praew op het prachtige eiland Koh Samui, nadat hij eerst in Khon Kaen, een grote stad in het landbouwgebied van de Noordoostelijke regio Isaan, en ook in het altijd fascinerende Bangkok gewoond heeft.