Kyoto vinden wij één van de mooiste steden van Japan. Op je reis door dat fascinerende land mag een verblijf in de culturele hoofdstad van Japan dan ook eigenlijk niet ontbreken. We nemen je in dit blog mee naar een stad vol eeuwenoude tempels, tradities en Zen rotstuinen. We gaan terug in de tijd, naar de oude wijk Gion, waar je een geisha kan ontmoeten of voor even zelf een geisha wordt. We slenteren onder de bomen door langs het Filosofenlaantje, bezoeken de rustgevende rotstuinen van eeuwenoude boeddhistische tempels, bewonderen het Gouden Paviljoen en wandelen we door het magische Arashiyama Bamboebos. Eten en drinken hoort er ook bij met de de Nishiki markt en een theeceremonie.
Ruim duizend jaar lang was Kyoto de keizerlijke hoofdstad van Japan. In de antieke wijk Gion zien we daar nog veel van terug: we wandelen langs traditionele houten huizen die de sfeer van vroeger ademen. Twee etages hoog, zwart en donkerbruin geverfde panelen engrenzend aan pittoreske straatjes. Sommige huizen in Gion stammen nog uit de zeventiende eeuw.
De ramen en balkons zijn afgedekt met rotan matten die met touwtjes opgehesen worden, de daken zijn bedekt met pannen van donkergrijs leisteen. Groene planten in aardewerken potten, kleine zwarte metalen lantarentjes aan de gevels en uithangborden met Japanse karakters maken het plaatje compleet.
Vooral ’s avonds, als de lantarens warm geel licht uitstralen over de vaak handgemaakte souvenirs van vriendelijke winkeliers. Denk aan glimmend gelakte eetstokjes en rijstkommetjes, parasols van rijstpapier, breekbaar porseleinen theeservies en heerlijk geurende zeepblokken.
Restaurantjes met heerlijke ramen-en soba-noedelgerechten en theehuizen met uitnodigende veranda’s lopen langzaam vol. We stappen een antiekwinkeltje in en bewonderen prachtige oude verzamelobjecten, zoals subtiel gemaakte houten netsuke’s (gordelknopen voor de kimono’s) in diervormen, verweerde munten en fraai gedetailleerde beeldjes van samoerai-krijgers in groen jade.
Met een Japans vriendinnengroepje in mooie kimono’s in vrolijke kleuren en bloemmotieven, lopen we langs een beekje dat rustig langs waterplanten en over kleine rotsblokken kabbelt. Een paar dagen in gehuurde traditionele kleding Kyoto verkennen is een populaire trip voor jonge Japanners. De ultieme ervaring daarvan is de Geisha Make-over. Voor even omgetoverd worden tot geisha en een fotosessie krijgen bij een serene tempel of een traditioneel houten huis.Daarna nog een wandeling door oud Gion, bewonderd en gefotografeerd door andere toeristen, in T-shirt en spijkerbroek.
Zou je ook een Geisha make-over willen meemaken of ga je voor andere excursies tijdens je rondreis Japan? Er zijn mogelijkheden genoeg en je lokale reisexpert helpt je kiezen.
In Gion werken nog echte geisha’s – in Kyoto heten zij officieel Geiko -, die optreden in exclusieve restaurants en clubs. De elegante vrouwen beheersen meerdere Japanse tradities perfect, zoals de theeceremonie, traditionele dans, en spelen op de shamisen, een instrument met drie snaren, waar ze ook bij zingen.
Je zou in Gion dus Geiko’s op straat kunnen tegenkomen. Perfect gekapt en stijlvol opgemaakt, in schitterende kimono’s en op ongemakkelijke houten schoentjes, zijn het echter vaker toeristen die je op straat zult zien, dan de echte geisha’s.
Prachtige pagodes en tempels in kleurrijke siertuinen zijn in Kyoto nooit ver weg. Het Filosofenlaantje is ons favoriete sluipweggetje tussen de schitterende Nanzen-ji en Ginkaku-ji tempels. Dit voetpad langs een heel smal kanaal is ervoor gemaakt om rustig aan te doen.
Even zitten op een kademuur aan het water, onder één van de tientallen kersenbomen. Ook hier zal je prachtige traditionele gebouwen en kleine tempeltjes bekijken en snoepjes kopen bij een kraampje of een verfrissend drankje drinken bij een eetkraampje.
Boetiekjes met tweedehands kimono’s en ateliers van enthousiaste kunstenaars zijn ook een goed excuus om even te stoppen. Door de tijd te nemen doen we de naamgever van het laantje eer aan. Professor Kitaro Nishida, een beroemde Japanse filosoof, liep elke dag mediterend van huis naar zijn werk over dit kronkelende stenen pad.
In Kyoto vind je meer dan tweeduizend boeddhistische en shinto-tempels. Die zijn stuk voor stuk al schitterend, maar de karesansui (rotstuin of zentuin) zijn ook prachtig. De miniatuurlandschappen zijn meditatieplaatsen die heerlijk rustgevend zijn door natuurlijke elementen als mos, struiken, boompjes en rotsen. Door dit te combineren tot een zorgvuldig bijgehouden verstild geheel kunnen monniken beter mediteren, is de overtuiging.
Wij zien de minimalistische karesansui, zoals in de Nanzen-ji rotstuin, ook als subtiele Japanse kunst, waar je soms wat extra moeite voor moet doen. Maar als je na wat uitleg weet dat wit zand en grind bijvoorbeeld water symboliseren en dat mos staat voor land, zie je met een beetje goede wil wat de oude tuinmeesters in hun meditatietuinen creëerden.
Het zenboeddhisme streeft eenvoud na, en het ultieme voorbeeld daarvan zien we in de abstracte rotstuin van de Ryoanji-tempel. In wit grind staan vijftien rotsen met wat mos eromheen in een eenvoudige ommuurde tuin. Elke dag weer harken monniken strakke patronen in het grind die kabbelend water symboliseren. Hun concentratie bij deze taak verbetert de meditatie, is de gedachte daarbij. En de serene rotstuin heeft ook een kalmerend effect op de bezoekers van deze Karesansui: ze zijn opvallend stil.
Uren kan je dwalen door de tempels en pagodes van Kyoto. We gaan de trappen van een oude pagode op voor een prachtig uitzicht over de stad. We bewonderen de verfijnde schilderingen van dieren en landschappen op muren en deurpanelen in antieke heiligdommen. En de tuinen, altijd goed onderhouden, zijn parken waar je probleemloos een hele dag kan luieren, slenteren en fotograferen.
De concurrentie is groot, maar meest fotogenieke tempel van Kyoto is waarschijnlijk toch wel Rokuon-ji, of het Gouden Paviljoen. Muren van bladgoud, stilstaand water van de Spiegelvijver en mini-eilandjes rondom de tempel. Shogun (krijgsheer) Kintsune Saionji liet dit juweeltje in 1220 bouwen als paleis. Eén van zijn opvolgers liet het na aan het zenboeddhisme, en zo werd het een tempel. Helaas mogen we het Gouden Paviljoen zelf, waar heilige as van Boeddha bewaard zou worden, niet in. Maar de wandeling over het tempelterrein is ook prachtig. Behalve het gouden pronkstuk in het meer, zien we daar miniatuur pagodes, hoge Japanse esdoorns en traditionele lage gebouwen en rotstuinen. Bij een theehuis met zitjes tussen de oude bomen is het tijd voor Japanse groene thee.
We moesten er een stukje voor fietsen, maar het beroemde Bamboebos van Arashiyama is adembenemend mooi. Metershoog groeien rijen vuistdikke reuzenbamboestammen haast eindeloos naar de hemel.
Als een magnifieke zee rolt de bamboe ook zachtjes heen en weer in de wind, met af en toe een krakende knal als de dikke stokken elkaar raken. Over een lang stenen wandelpad lopen we ontspannen onder een haag van overhellende bamboe onder die golf van groentinten door.
In Kyoto vind je alles soorten heerlijk Japans eten. Vanwege de boeddhistische tempels zijn er vegetarische gerechten in overvloed. De basis van die gerechten zijn drieënveertig verschillende soorten traditionele en voedzame groenten uit Kyoto, de Kyo Yasai. Het zou zomaar kunnen dat we veel daravan al gezien hebben, op de schitterende overdekte Nishiki markt.
Maar de naambordjes zijn alleen in Japanse karakters en we zien zoveel verschillende kruiden, groentes, vlees, sausen dat we regelmatig geen idee hebben wat we op de kraampjes tegenkomen. En dat maakt de gezellige markt ook juist weer interessant. En best spannend, als vriendelijke verkopers met gebaren (en voor ons onverstaanbaar Japans) ons proefschaaltjes aanbieden. We lopen langs mooie stalletjes waar al het lekkers te koop wordt aangeboden. Wat we wel herkennen: hele octopussen, slierten tuinbonen, verse garnalen, kleine augurken en koolbladeren (denken we) in zuur, viskuit en stukken varkensvlees. En natuurlijk snoepjes in felle kleuren.
De inwoners van Kyoto doen hier hun inkopen voor thuis, met een slagroomwafel of een kop koffie van de trendy koffiebars als begeleiding tijdens het uitkiezen. We zien ook kant en klare verse sushi – eigenlijk meer een specialiteit van Tokyo – en een paar marktrestaurants. Ze hebben een deel van hun menu in 3D uitgestald: plastic modelletjes van de gerechten staan in vitrines te pronken. Ze zien er levensecht en goed uit en lokken ons naar binnen voor gelakte kommetjes met gemarineerde tofu met kwarteleitjes in een lekker zoutige bouillon, gestoomde groente die we niet herkennen, en rijst natuurlijk. En als toetje: heerlijk groene-thee-ijs op rode bonen met geleiblokjes.
Een andere groene thee proeven we in de oude wijk Gion. Maar nu is ‘ervaren’ misschien wel een beter woord dan ‘proeven’. In haar mooie huis met gevlochten tatami-matten en schuifpanelen van hout en papier, neemt Aikiko ons mee in de traditionele macha-theeceremonie.
De Japanse culturele traditie van de theeceremonie gaat niet alleen om thee bereiden en drinken. Respect voor de thee, onderlinge omgangsvormen van de deelnemers en spiritualiteit, zijn minstens zo belangrijke onderdelen van het ritueel, vertelt ze. Vooral ook omdat de ceremonie zijn oorsprong heeft in het zenboeddhisme.
Met antieke voorwerpen, zoals een slanke theelepel van bamboe en flinterdunne porseleinen potjes met macha theepoeder, begint ze de mooie theeceremonie. Aikiko legt uit wat ze doet, van het korte gebed aan het begin van de ceremonie tot de techniek van mengen van thee en water, en de manier waarop je elkaar een kop thee aanbiedt. Ze overgiet het groene poeder in een ondiep zwart aardwerken kopje en roert volgens een oud vast patroon met een bamboe kloppertje. Daarna mogen wij met haar ceremonie meedoen en drinken we bittere, Japanse macha thee in prachtig Kyoto.
Wil je je ook onderdompelen in Kyoto? Je local Hero kent de beste plekken en denkt graag met je mee over jouw rondreis Japan.
Een reis naar de provincie Lampang in het noorden van Thailand, brengt je naar een stukje van het land waar je de gebaande paden achter je laat. Samen met de buurprovincies Nan en Phrae vormt Lampang een gebied vol oude teakhouten koopmanshuizen, paardenkarretjes, eeuwenoude tempels en bergbossen, op nog geen honderd kilometer van het drukke Chiang Mai.
Een orang oetan die zich hoog in de boomtoppen voortbeweegt, het wijdse uitzicht over het Tobameer en de bijzondere architectuur van de Minangkabau. Dichte jungles, groene valleien, een gigantisch kratermeer, een rijke cultuur en tropische stranden. Het Indonesische eiland Sumatra heeft het allemaal.
De vroege ochtend in Hanoi, met de geur van verse Phở die je tegemoet komt, scooters die voorbij razen en locals die de dag beginnen met tai chi rondom het Hoan Kiem Lake. Niet ver van Hanoi, bevindt zich een andere wereld. Een wereld met uitgestrekte groene rijstterrassen tegen de hellingen van bergen, een baai met…